Van vers beton tot verhard beton: Nabehandeling

5 Juni 2019
 

Doel van de nabehandeling van beton

Onder de term "nabehandeling" of "curing" wordt het geheel van maatregelen begrepen die genomen moeten worden om het beton te beschermen vanaf het plaatsen totdat het voldoende sterkte heeft ontwikkeld, om zo de kwaliteit van het beton te garanderen.

De nabehandeling moet het beton beschermen tegen :

  • de uitdroging van het verse en jonge beton ("vroegtijdige uitdroging") veroorzaakt door wind, zon, 
     droge koude
  • slechte weersomstandigheden

De nabehandeling moet ervoor zorgen dat het geplaatste beton zijn intrinsieke eigenschappen kan ontwikkelen door een correcte hydratatie van het cement, en dit ook in de zones dichtbij het oppervlak (het dekkingsbeton). Het jonge beton is immers vooral in de oppervlaktelaag zéér gevoelig aan vroegtijdige uitdroging. Het is precies in die zone dat de cementpasta een hoge dichtheid en een minimale porositeit moet hebben om weerstand te bieden aan externe aantastingen.
 

Vroegtijdige uitdroging

Het is uiterst belangrijk om de maatregelen tegen vroegtijdige uitdroging toe te passen vanaf het ogenblik dat het beton geplaatst is, want de gevolgen van dit snelle verlies van water in de oppervlaktelaag zijn allerminst gewenst:

  • snel optreden van grote krimpscheuren door "plastische krimp" (fig 4.2.6)
  • verhoogd risico op een stoffig oppervlak 
  • vermindering van de slijtweerstand
     

Naast deze "snelle" en "zichtbare" fenomenen heeft het verlies van water tijdens de eerste dagen en weken ook een effect op de kenmerken van het beton op lange termijn :

  • vermindering van de waterdichtheid en de duurzaamheid
  • verlies van sterkte (fig 2.8.1)
  • verhoogd risico op het verschijnen van scheuren door "drogingskrimp".


Om al deze problemen te vermijden is het belangrijk om snel na te behandelen. Figuren 2.8.2 en 2.8.3 illustreren dat, met uitzondering van héél gunstige omstandigheden voor beton (lage lucht- en specietemperatuur, hoge relatieve vochtigheid, beperkte windsnelheid), de uitdrogingssnelheid steeds uitkomt boven de kritische waarde van 0,5 kg/m2 . u voor het ontstaan van krimpscheuren.

De toepassing van gepolierde vloeren is bijzonder gevoelig aangezien het beton in de regel niet beschermd wordt in de tijdspanne tussen het einde van de plaatsing en het begin van het polieren. Bij ongunstige omstandigheden dient de toepassing van een "tussencuring" voorzien te worden.

 

Slechte weersomstandigheden 

Afhankelijk van hun intensiteit kunnen neerslag en andere weersomstandigheden de eigenschappen van vers of jong beton - soms definitief - veranderen : uitwassing van het oppervlak, verhoogde porositeit, verminderde duurzaamheid, ... 

 

Nabehandelingsmethodes 

De gebruikte methode en de duurtijd van de nabehandeling is afhankelijk van het type beton en vooral van de directe omgeving. 

 

Er bestaan verschillende methodes om vers geplaatst beton te beschermen : 

  • de bekisting niet verwijderen
  • een nabehandelingsproduct of "curing compound" verstuiven (fig 2.8.4 en 2.8.5)
  • afdekken met plastiekfolie (fig 2.8.6)
  • het betonoppervlak met water bespuiten (continu bij grote hitte)
  • de elementen onder water houden
  • afdekken met thermische zeilen 
  • bescherming aanbrengen die de vochtigheid behoudt (jute, geotextiel matten)
  • verschillende van deze maatregelen combineren.


Duur van de nabehandeling

Het is belangrijk om de nabehandeling gedurende een voldoende lange periode te behouden. De norm NBN B15-400 (uitvoering van betonconstructies) laat toe om het vereiste minimaal aantal dagen, gaande van 1 tot 15, te bepalen in functie van de omgevingsomstandighe den en de sterkte-ontwikkeling van het beton (tab 2.8.1). Bij gebruik van een efficiënt nabehandelingsproduct of "curing compound" worden deze termijnen doorgaans gerespecteerd. Voor de andere methodes vereist het respect van deze termijnen bijzondere aandacht.

 

minimum duur van de nabehandeling volgens de norm nbn b15 400
Tab 2.8.1 Minimum- duur van de nabehandeling volgens de norm NBN B15-400



Voor de bepaling van de sterkte-ontwikkeling van het beton kan men zich baseren op het gebruikte  cementtype (beschikbaar op de leveringsbon) :

  • CEM I 52,5 N of CEM I 52,5 R (eventueel gecombineerd met CEM III/A): Snel
  • CEM III/A 42,5 N LA (eventueel gecombineerd met CEM III/A 32,5 N LA): Gemiddeld
  • CEM III/A 32,5 N LA of CEM III/B 42,5 N-LH/SR LA: Langzaam
  • indien het beton vliegas bevat (op de LB) moet een lagere klasse genomen worden (bv. gemiddeld in plaats van snel).

Door hun specifieke hydratatiemechanismen zijn cementen met een belangrijk aandeel hoogovenslak (type CEM III) bijzonder gevoelig aan vroegtijdige uitdroging.

 

Praktische raad

Om te vermijden dat het aanbrengen van een nabehandelingsproduct de hechting van een eventuele, later aangebrachte, toplaag zou bemoeilijken, moet het betonoppervlak indien nodig worden behandeld na het einde van de nabehandeling (zandstralen of afschuren bijvoorbeeld).

 
invloed van het behoud van een vochtige omgeving op de sterkte ontwikkeling van het beton van de oppervlaktelaa
Fig 2.8.1 Invloed van het behoud van een vochtige omgeving op de sterkte-ontwikkeling van het beton van de oppervlaktelaag

 

nomogram om de uitdroging van een horizontaal onbeschermd betonoppervlak te bepalen
Fig 2.8.2 Nomogram om de uitdroging van een horizontaal onbeschermd betonoppervlak te bepalen. Voorbeeld : T° van de lucht 28°C, RV van de lucht 50%, T° van het beton 28°C, windsnelheid 5 m/s. Resultaat: uitdrogings- snelheid = 0,8 kg/m2.u

 

gevolgen van ongunstige weersomstandigheden op de krimp van jong beton met en zonder nabehandeling
Fig 2.8.3 Gevolgen van ongunstige weersomstandigheden op de krimp van jong beton, met en zonder nabehandeling

 

vaporisation dun produit de cure
Fig 2.8.4 Vernevelen van een nabe-handelings-product

 

un produit de cure colore permet de mieux controler lapplication
Fig.2.8.5 Met een gekleurd nabehandelingsproduct kan het aanbrengen beter gecontroleerd worden

 

cure par couverture plastique
Fig 2.8.6 Nabehandeling door afdekking met plastiekfolie